Mam światłowód 1 Gb/s, a test prędkości pokazuje 200. Dlaczego i co z tym zrobić

Operator obiecał 1 Gb/s, faktura się zgadza, a test prędkości na telefonie pokazuje 150, 200, czasem 300. Zanim zadzwonisz na infolinię: w większości domów łącze jest w porządku, a ogranicza je to, co stoi po stronie domu. Ten poradnik pokazuje, jak w kwadrans sprawdzić, gdzie ucieka prędkość, i co wymienić, żeby gigabit był widoczny nie tylko na umowie.

Najpierw: megabity i megabajty

Operator podaje prędkość w megabitach na sekundę (Mb/s). Przeglądarka i programy do pobierania pokazują często megabajty na sekundę (MB/s). Jeden megabajt to osiem megabitów. Łącze 1000 Mb/s pobiera więc plik z prędkością około 110–120 MB/s i to jest poprawny wynik, a nie „jedna dziesiąta tego, za co płacę”.

Testy prędkości (np. Speedtest) pokazują Mb/s, więc do porównania z umową używaj ich, a nie paska pobierania w grze.

Zmierz uczciwie: kabel, potem Wi-Fi

1. Podłącz laptop kablem bezpośrednio do routera operatora (albo do bramy, jeśli masz UniFi). Zrób test prędkości. To jest prędkość, którą naprawdę dostajesz od operatora.
2. Zrób ten sam test na Wi-Fi, stojąc w tym samym pokoju co router.
3. Powtórz na Wi-Fi w najdalszym pokoju.

Wyniki mówią wszystko:

Jeśli nie masz laptopa z gniazdem na kabel, pożycz albo użyj przejściówki USB; test po kablu jest kluczowy, bez niego nie da się odróżnić winy łącza od winy Wi-Fi.

Dlaczego Wi-Fi nie pokaże 1000

Nawet najlepszy punkt dostępowy nie da w telefonie równego gigabita. Wi-Fi dzieli czas między urządzenia, traci na ścianach i na zakłóceniach, a telefon ma małe anteny. Realistycznie:

• telefon z Wi-Fi 6 lub 7 w tym samym pokoju co dobry punkt dostępowy: 500–900 Mb/s,
• ten sam telefon przez jedną ścianę: 300–600 Mb/s,
• telefon sprzed pięciu lat: 100–300 Mb/s niezależnie od punktu,
• router operatora: zwykle wyraźnie mniej niż osobny punkt dostępowy, bo stoi w złym miejscu i ma słabsze radio.

Prędkości powyżej 1 Gb/s na jednym urządzeniu po Wi-Fi to domena laptopów z Wi-Fi 7 i punktów z pasmem 6 GHz (np. U7 Pro), i tylko blisko punktu.

Co ogranicza po stronie domu

• Router operatora. Starsze modele mają słabe Wi-Fi i czasem porty 100 Mb/s. Zostaw go jako „przejściówkę” (tryb mostu) i dołóż bramę UniFi z punktem dostępowym.
• Miejsce routera. W przedpokoju przy drzwiach, w szafce, na podłodze. O tym w poradniku Dlaczego Wi-Fi w domu działa słabo.
• Stary switch lub kabel. Switch za 30 zł sprzed lat albo kabel z uszkodzoną wtyczką potrafi ściąć wszystko do 100 Mb/s. Objaw: identyczny wynik około 94 Mb/s na każdym urządzeniu za tym elementem.
• Karta Wi-Fi w laptopie. Tanie laptopy mają karty, które nie przekroczą 200–400 Mb/s. Test na nowym telefonie pokaże, czy to laptop.
• Program antywirusowy, VPN, sieć firmowa. Każdy z nich może filtrować ruch i obniżać wynik testu. Sprawdź z wyłączonym VPN-em.

Łącze szybsze niż 1 Gb/s

Operatorzy sprzedają już 2, 5 i 8 Gb/s. Zwykły port sieciowy przenosi 1 Gb/s, więc żeby zobaczyć więcej, potrzebujesz:

• bramy z portem WAN 2,5 Gb/s lub szybszym (UCG-Ultra ma port WAN 2,5 Gb/s; większe bramy mają 10 Gb/s),
• switcha z portami 2,5 Gb/s dla urządzeń, które mają je po swojej stronie,
• komputera lub NAS-a z kartą 2,5 Gb/s,
• punktu dostępowego z portem 2,5 Gb/s (U7 Lite i U7 Pro go mają) i klienta z Wi-Fi 7, żeby zobaczyć ponad 1 Gb/s bezprzewodowo.

Pojedynczy telefon na łączu 5 Gb/s nie pokaże 5 Gb/s; takie łącze ma sens, gdy wiele urządzeń naraz pobiera dużo, albo gdy komputer z kartą 2,5 lub 10 Gb/s jest podłączony kablem.

Co zrobić w praktyce

Nie jesteś pewien, co w Twoim domu ogranicza prędkość? Napisz do nas i podaj trzy wyniki testu (kabel, Wi-Fi blisko, Wi-Fi daleko) oraz model routera od operatora, a wskażemy, co wymienić.

Przygotowane przez AI, zredagowane przez człowieka